Strona główna » Kapliczki zachodniej Małopolski – fotoreportaż Jakuba Kaji (cz.1)

Kapliczki zachodniej Małopolski – fotoreportaż Jakuba Kaji (cz.1)

Kaplica Matki Bożej Częstochowskiej, Trzebinia, Trzebionka, powiat chrzanowski

Kaplica Matki Bożej Częstochowskiej w Trzebionce została postawiona na przełomie XVIII i XIX stulecia – choć według przekazów ustnych ma około 300 lat. Teren, na którym ją usytuowano wydzielono prawdopodobnie z gruntów rodziny Jarczyków. Kaplica jest zbudowana z kamienia, przykryta stromym dachem, zwieńczonym wieżyczką z sygnaturką i dwiema bocznymi wieżyczkami, w których znajdują się figurki aniołków. Nad środkowym zwieńczeniem umieszczona jest figura Boga Ojca z rozłożonymi ramionami i napis „Bóg z nami” (fot. 3). W szczycie nad wejściem figura św. Floriana (fot. 2).
We wnętrzu drewniany, rzeźbiony ołtarz z obrazem Matki Bożej Częstochowskiej oraz obrazem Serca Jezusowego (po prawej), dwoma krzyżami z wizerunkiem Jezusa ukrzyżowanego i gipsową figurą Matki Bożej Różańcowej (na stole ołtarzowym). Po lewej stronie znajduje się obraz Matki Bożej z lilią oraz obrazek z napisem: „Kopia cudownego obrazu M. B. Częstochowskiej, Roma 1950”. W dolnej części ołtarza przytwierdzona jest tabliczka z inskrypcją: „Kapliczka istnieje od ponad 300 lat, Opiekują się nią od pokoleń Rodziny Barańskich, ołtarz został zrekonstruowany i odnowiony przez Czesława Barańskiego w 2003 roku.”


 

Kapliczka św. Rozalii, Płaza, gmina Babice, pow. chrzanowski

Przy drodze do Wygiełzowa, w odległości około pół kilometra od kościoła znajduje się kapliczka św. Rozalii z Palermo. Brak jest informacji źródłowych o powstaniu kapliczki, ale wszystko wskazuje na to, że zbudowana została w XIX wieku – w czasie szalejących wówczas w Europie i na ziemiach polskich epidemii, które dziesiątkowały ludność. Galicja, będąca wówczas częścią zaboru austriackiego, stawała się rejonem coraz bardziej zacofanym – na wsiach panowała przysłowiowa „nędza galicyjska”. Nieurodzaje kolejnych lat, powodzie i głód powodowały, że ludzie jedli lebiodę, pokrzywy i korę. Byli skrajnie niedożywieni.

Ta sytuacja sprzyjała rozprzestrzenianiu się epidemii choroby azjatyckiej. Jadąc, aby walczyć w powstaniu listopadowym, szlachcic galicyjski Marcin Smorzewski tak wspomina te czasy: „Okropny widok co tych nas z tego wygonił miasteczka, w nim bowiem i w około niego pełno leżącego, z głodu opuchłego, a jak wosk żółtego wiejskiego gminu, głuchym tylko stękaniem życia dającego znaki”. Wobec takiej straszliwej epidemii Konsystorz Krakowski w czerwcu 1831 r. zezwolił na chowanie zmarłych bez ceremonii pogrzebowych i na osobnym cmentarzu. Kolejne zarazy wybuchły na początku lat czterdziestych XIX wieku, potem w latach 1846 – 1848, następnie w 1855 r. W tych czasach głodu, wojen i grasującej zarazy stawiano krzyże oraz kapliczki by przebłagać Stwórcę i uchronić okolicę od kolejnej epidemii.

Z tego okresu zapewne pochodziła stara kapliczka w Płazie pw. św. Rozalii. Święta uważana była bowiem za patronkę od epidemii i chorób zakaźnych. W okresie międzywojennym kapliczka była celem procesji dziękczynno-błagalnych w Dni Krzyżowe oraz miejscem odprawiania nabożeństw majowych. Zabytkowa kapliczka, którą pamiętają jeszcze najstarsi mieszkańcy Płazy, została zburzona przez Niemców w 1943 r. Obecna została zbudowana w 1946 r., na pamiątkę powrotu miejscowej ludności z hitlerowskich obozów koncentracyjnych. Informuje o tym napis wyryty na postumencie.


 

Kaplica pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny i św. Anny, Luszowice, pow. chrzanowski.

Kaplica wzniesiona staraniem mieszkańców wsi jako wotum po ustaniu zarazy cholery, która przeszła przez Luszowice w 1831 r. Budowa trwała kilka lat i została zakończona w 1846 r. Kaplica typu domkowego, murowana z kamienia, na prostokątnym rzucie, tynkowana. Nad wejściem znajduje się figura św. Floriana.


 

Kapliczka postumentowa z figurą Matki Bożej, Wygiełzów, Babice, ul. Lipowiecka

 


 

Trzebinia, Trzebionka, powiat chrzanowski, gmina Trzebinia

Kaplica pochodzi prawdopodobnie z przełomu XIX/XX w. Została usytuowana na skrzyżowaniu dróg do Chrzanowa, Trzebini, Sierszy oraz Gór Luszowskich. W szcycie nad wejściem umieszczone jest popiersie Matki Bożej. We wnętrzu, na centralnym miejscu, usytuowana jest figura mężczyzny w birecie na głowie, błękitnej pelerynie na ramionach i białej komży. W kaplicy znajdują się także: gipsowa figura Matki Bożej, obraz Matki Bożej oraz portret Chrystusa w koronie cierniowej.

 

opracowanie: Anna Mądrala-Kaja

fotografie: Jakub Kaja

 


Jakub Kaja
Grafik i fotograf ur. w 1982 r. w Bydgoszczy. Absolwent Akademii Krakowskiej na wydziale malarstwa – o specjalności grafika użytkowa oraz Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku na wydziale grafika – o specjalności fotografia. Zdobywca kilku nagród wydziałowych za plakat z okazji 750-lecia lokacji miasta Krakowa oraz za grafikę Ecce Homo. Zdobywca 1 miejsca oraz wyróżnienia w ogólnokrajowym konkursie na plakat z okazji 90-lecia banku PKO BP. Wybrany uczestnik wystawy konkursowej 23 Międzynarodowego Biennale Plakatu w Wilanowie oraz IV Międzynarodowego Biennale Plakatu Społeczno-Politycznego w Oświęcimiu. Laureat 1 nagrody w ogólnopolskim konkursie na plakat z okazji 100-lecia Odzyskania Niepodległości przez Polskę. Wybrany uczestnik wystawy konkursowej 26 Międzynarodowego Biennale Plakatu w Warszawie. Autor kilkudziesięciu wystaw indywidualnych oraz kilkunastu zbiorowych.

 


 

  • Kapliczki Ponidzia TUTAJ
  • Tam, gdzie nie wstydzą się wiary (część 1) TUTAJ
  • Tam, gdzie nie wstydzą się wiary (część 2) TUTAJ